YARGILAMANIN YENİLENMESİ TALEBİ – Tapu Kaydında İsim Tashihi (Düzeltim) Davaları – Çekişmesiz Yargı Kararlarının Hukuki Niteliği – Maddi Anlamda Kesin Hüküm Teşkil Etmeme
🏛️ KARAR KÜNYESİ
- Mahkeme / Daire: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
- Esas / Karar No: 2017/559 Esas – 2017/521 Karar
- İlk Derece Mahkemesi: Çınar Sulh Hukuk Mahkemesi (2014/63 E. – 2014/93 K.)
- Karar Tarihi: 29/05/2017
- Karar Türü: İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi (HMK m. 353/1-b-1 – Kesin Karar)
💡 DAVA VE UYUŞMAZLIK ÖZETİ Asıl Konu: İlk derece mahkemesinde açılan ilk davada, Diyarbakır İli, Çınar İlçesi, Çakırkaya (Delgör) Köyü 411 ila 416 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydındaki malik hanesinde yer alan “İ.kızı S. A.” kaydı, mahkeme kararıyla “İ.kızı S.K.” olarak tashihen (düzeltilerek) değiştirilmiş ve bu karar 25.12.2014 tarihinde kesinleşmiştir.
Yargılamanın Yenilenmesi Talebi: Çınar Tapu Müdürlüğü (kurum vekili), söz konusu isim düzeltme kararının davacıların hileli davranışları, mahkemenin ağır usul hataları ve yetersiz araştırması neticesinde verildiğini ileri sürerek, kesinleşen bu hükmün yargılamanın yenilenmesi yoluyla ortadan kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı: Çınar Sulh Hukuk Mahkemesi; tapu kaydında isim tashihi davalarının çekişmesiz yargı işi olduğunu, HMK m. 388 uyarınca çekişmesiz yargı kararlarının maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini ve bu tür kararlara karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemeyeceğini belirterek talebi reddetmiştir. Davacı kurum vekili bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
📌 BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN HUKUKİ TESPİTLERİ Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını ve yasal gerekçelerini tamamiyle yerinde bularak şu hukuki değerlendirmelerde bulunmuştur:
- İsim Tashihinin Çekişmesiz Yargı Niteliği: Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, tapu kayıt düzeltim davaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 382. ve devamı maddeleri kapsamında kalan açık birer çekişmesiz yargı işidir.
- Maddi Anlamda Kesin Hüküm Bulunmaması: HMK m. 388 uyarınca, çekişmesiz yargı kararları maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmezler; bu kararlar sadece aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.
- Yargılamanın Yenilenmesi Müessesesinin Uygulanamazlığı: Bir karara karşı yargılamanın yenilenmesi (iade-i muhakeme) yoluna başvurulabilmesi için o kararın maddi anlamda kesin hüküm niteliği taşıması şarttır. Dolayısıyla, tapu düzeltim kararları gibi çekişmesiz yargı kararlarına karşı hukuken yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemez.
- Doğru Hukuki Çözüm Yolu: Bu tür durumlarda hak iddia eden kişilerin veya kurumların yapması gereken şey, yargılamanın yenilenmesini istemek değil; tıpkı veraset belgesinin iptali davalarında olduğu gibi, önceki davadaki ilgilileri/kişileri taraf göstererek Asliye Hukuk Mahkemesi’nde çekişmeli (nispi) bir dava açmak ve haklarını bu yeni davada ispat etmektir.
🏁 HÜKÜM / SONUÇ
- İlk derece mahkemesinin usul ve yasaya uygun kararına karşı davacı kurum vekilinin yaptığı istinaf başvurusunun HMK m. 353/1-b-1 uyarınca ESASTAN REDDİNE,
- Davacı kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, istinaf yargılama giderlerinin kurum üzerinde bırakılmasına,
- HMK m. 362/1-b ve ç maddeleri uyarınca miktar veya konu itibarıyla her iki taraf yönünden KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir.