TİCARI SATIMDA AYIPTAN SORUMLULUK – Paket Otomasyon / Donanım Sisteminde Ayıp İddiası – Süresinde Ayıp İhbarında Bulunulmaması – Somut Delillerle Ayıbın İspatlanamaması 

🏛️ KARAR KÜNYESİ

  • Mahkeme / Daire: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
  • Esas / Karar No: 2019/1590 Esas – 2022/1722 Karar
  • İlk Derece Mahkemesi: Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi (2017/693 E. – 2019/190 K.)
  • Karar Tarihi: 27/10/2022 (Kesin Karar)

💡 TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

  • Davacı İstemi: Davacı alacaklı, davalıya sattığı bilgisayar yazılım, donanım, POS cihazı, yazarkasa ve barkod okuyucudan oluşan “paket otomasyon çözümü” için düzenlenen faturalara istinaden ödenmeyen bakiye cari hesap alacağının tahsili amacıyla icra takibi (Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü 2017/1298 E.) başlatmıştır. Davalının haksız itirazı üzerine takibin devamı ve %20 icra inkâr tazminatı istemiyle itirazın iptali davası açmıştır.
  • Davalı Savunması: Davalı şirket, satın alınan bilgisayar yazılım ve donanım sisteminin ayıplı ve kusurlu olduğunu, sistemin amaca uygun ve verimli çalışmadığını, bu nedenle bakiye borcu ödemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
  • İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece, tarafların ticari defterlerinin birbiriyle uyumlu olduğu ve davacının 19.929,84-TL alacaklı göründüğü; davalının sistemi Antalya’daki Expo 2016 fuarında kapanış tarihine (30.10.2016) kadar kullandığı, fuar bittikten sonra (29.11.2016) ayıp ihbarında bulunduğu, teknik incelemede sistemin ayıplı olduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve %20 icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.
  • İstinaf Sebepleri: Davalı vekili; teknik bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, sistem şifrelerine sonradan ulaştıklarını ve hard disk/veri incelemesi yapılarak yeniden teknik bilirkişi incelemesi yaptırılması yönündeki taleplerinin yerel mahkemece reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

📌 DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf incelemesi HMK’nın 355. maddesi uyarınca dilekçede belirtilen sebepler ve kamu düzeni yönünden sınırlı olarak yapılmıştır:

  1. Teknik İnceleme ve Ayıp İspatı: Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; ana bilgisayar (server), terminaller, POS cihazları ve yazılımdan oluşan paket sistemin komple çalışmadığına dair hiçbir bulguya rastlanmamıştır. Bilgisayar şifrelerinin kırılması veya hard diskin çıkarılarak veri varlığının tespiti, sadece geriye dönük veri kayıt durumunu gösterebilecek olup, sistemin teslim anında ayıplı veya kusurlu olup olmadığını ispatlamaya elverişli bir teknik yöntem değildir. Ayrıca sözleşmenin büyük kısmını oluşturan donanımsal parçalarla ilgili hiçbir arıza kaydı ya da yasal süresi içinde yapılmış değişim/garanti talebi bulunmamaktadır.
  2. Ticari Satımda Ayıp İhbar Süreleri (TTK m. 23/1-c): Tacirler arası ticari satımlarda alıcı, teslim aldığı malı açık ayıplarda 2 gün, gizli ayıplarda ise işlerin olağan akışına göre teslimden itibaren 8 gün içinde incelemek veya incelettirmek ve ayıbı saptarsa bu süre içinde satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür. Somut olayda davalı, sistemi 30.10.2016 tarihine kadar fuarda kullanmış; ayıp ihbarını ise fuar kapandıktan çok sonra, 29.11.2016 tarihli noter ihtarnamesiyle yapmıştır. Bu durum, TTK’nın öngördüğü yasal süreler geçtikten sonra yapılan gecikmeli bir bildirim olup, davalının malı ayıplarıyla birlikte kabul ettiği sonucunu doğurur (TBK m. 223).
  3. İspat Yükü: Davalı, faturaları itirazsız kendi defterlerine kaydetmiş ve malı teslim almıştır. Malın teslim anında ayıplı olduğunu usulüne uygun teknik tespitlerle kanıtlayamayan ve yasal külfetlerini (muayene ve ihbar) zamanında yerine getirmeyen davalı, ayıptan doğan seçimlik haklarını (TBK m. 227) kullanamaz. Yerel mahkemenin faturaya dayalı bakiye alacak üzerinden takibin devamına karar vermesi hukuka uygundur.

🏁 HÜKÜM / SONUÇ Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nin kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, bakiye 1.040,00-TL nispi istinaf harcının davalıdan tahsiline, HMK’nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibarıyla KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.