ZAYİ NEDENİYLE ÇEK İPTALİ / İSTİRDAT DAVASI VE HUKUKİ YARAR

(Çekin Zayi Olması Nedeniyle İptali Davasında İbraz Edilen Çekler İçin İstirdat Davası Açılmaması – Dava Açılmadan Önce Tahsil Edilen Çekler Yönünden Hukuki Yarar Yokluğu – İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi)

🏛️ KARAR KÜNYESİ

  • Mahkeme: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
  • Esas / Karar No: 2020/1903 Esas – 2021/145 Karar
  • Karar Tarihi: 02/02/2021 (Karar Yazım Tarihi: 02/02/2021)

💡 DAVA VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN ÖZETİ

  • Dava Konusu: Davacı vekili, müvekkili lehine keşide edilen 14 adet çekin kargo firmasına teslim edildiği halde ellerine ulaşmadığını, çalındığını, bu çeklerden bir kısmının sahte cirolarla tahsil edildiğini belirterek listede belirtilen 14 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
  • İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; 11 adet çekin bankaya ibraz edildiği, bu çekler yönünden istirdat davası açılması için süre verildiği ancak süre içinde istirdat davası açılmadığı; 2 adet çekin dava açılmadan önce sahte cirolarla tahsil edilmiş olması sebebiyle bu çekler yönünden davacının çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı; 1 adet çek yönünden ise yasal koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 1 çekin iptaline, 11 çek yönünden reddine, 2 çek yönünden ise hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
  • İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; çeklerin piyasada ciro silsilesiyle dolaştığını, haklarında ödeme yasağı kalkmadığından tahsil imkanının bulunmadığını, çekler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek savcılık soruşturmasının bekletici mesele yapılmasını ve kararın kaldırılmasını istemiştir.

📌 GEREKÇE

  • 6102 sayılı TTK’nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758. maddesi uyarınca, dava sırasında çeki elinde bulunduranın bilinmesi halinde mahkemece bu kişi aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, dava açılmaması halinde davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Somut olayda, ibraz edilen 11 çek için kesin süre ihtaratlı tebligata rağmen davacı tarafça istirdat davası açılmadığından, bu çekler yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
  • Dava açılmadan önce tahsil edilmiş olduğu belirtilen 2 adet çek yönünden ise, davacının hasımlı dava açması mümkün iken hasımsız olarak zayi nedeniyle çek iptali davası açmasında hukuki yarar bulunmadığından, mahkemece bu çekler yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın reddedilmesi yerindedir.
  • Hasımsız görülen eldeki davada, çeklerle ilgili ceza soruşturma dosyasının bulunması sonuca etki doğurmaz. İlk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacının istinaf başvurusunun esastan reddi gerekmiştir.

🏁 HÜKÜM

  1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
  2. İstinaf karar harcının mahsubu ile bakiye kısmın hazineye gelir kaydına,
  3. İstinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK’nın 362/1-ç maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.